Cmentarz Komunalny w Tomkowicach na Dolnym Śląsku był miejscem naszych długotrwałych prac archeologiczno-ekshumacyjnych. Działania te, rozpoczęte w 2025 roku, podzielone były na wiele etapów i wiązały się z licznymi trudnościami.

W latach 80. XX wieku na terenie dawnego cmentarza ewangelickiego w Tomkowicach wybudowany został kościół rzymskokatolicki. Następnie obszar ten przekształcono w cmentarz komunalny. W kolejnych latach powstała tam infrastruktura techniczna i przygotowano kwatery na nowe pochówki. Zmiany te sprawiły, iż dostęp do grobów wojennych z 1945 roku został mocno ograniczony. Z 72 żołnierzy niemieckich wykazanych w dokumentach archiwalnych udało się nam odnaleźć, zbadać i podjąć szczątki 54. W grobach odkryliśmy łącznie 14 nieśmiertelników, które ze względu na regularny charakter kwatery i dokładne spisy pozwolą na identyfikację wszystkich poległych.

Miejscem zdeponowania i ekspozycji przedmiotów odnalezionych w trakcie naszych badań będzie Izba Tradycji Ziemi Strzegomskiej. Dziękujemy władzom Gminy Strzegom za przychylność i umożliwienie przeprowadzenia prac w obrębie kwatery żołnierzy poległych w czasie II wojny światowej.