„Liberté, Égalité, Fraternité” (Wolność, Równość, Braterstwo) jest oficjalną dewizą Francji i jej armii. Hasło to przyświecało również żołnierzom zmobilizowanym we wrześniu 1939 roku, po ataku Niemiec na Polskę. Jednym z młodych mężczyzn wcielonych wówczas do francuskiego wojska był Eugène Petit. Jego wojenne losy potoczyły się tragicznie. Trafił do niemieckiej niewoli i wraz z innymi francuskimi jeńcami pracował w majątku Wusterwitz (obecnie Ostrowiec). Pod koniec wojny rodzina otrzymała jedynie informację, że Eugène zginął 28 stycznia 1945 roku na terenie ówczesnych Niemiec.

Kilka lat temu doszło do przypadkowego odkrycia nieznanej mogiły z czasów II wojny światowej w zachodniopomorskiej miejscowości Dyszno. Jednym z przedmiotów wtedy odnalezionych był francuski nieśmiertelnik z napisem: „1933 / PETIT / Eugène / 315 / POITIERS”. Dzięki zaangażowaniu wielu osób i instytucji udało się dotrzeć do rodziny poległego Francuza. Okazało się, że jego syn, obecnie przeszło 90 letni, wciąż czeka na informacje o losach ojca.

W grobie odnaleźliśmy przemieszane fragmenty szkieletów 5 francuskich jeńców wojennych. Jesteśmy jednak pewni, że wśród nich znajdują się szczątki Eugène’a Petita. Jego potomkowie będą teraz mogli go pożegnać podczas oficjalnej ceremonii pogrzebowej na Wojskowym Cmentarzu Francuskim w Gdańsku.

Prace przeprowadzone w Dysznie są jednoznaczną odpowiedzią na pytania o sens poszukiwań i badań grobów wojennych. Po wielu dziesięcioleciach od zakończenia II wojny światowej jesteśmy w stanie odkrywać losy zaginionych i poległych. Wyniki naszych prac nie sprowadzają się tylko do zaspokajania ciekawości rodzin, ale przede wszystkim przynoszą im ogromną ulgę. Jedną z dróg pojednania jest przywracanie, często bardzo bolesnej, pamięci. Przypominanie o okrucieństwach wojen jest najlepszą przestrogą dla nas i przyszłych pokoleń.

Za przygotowanie i udział w badaniach grobu wojennego w Dysznie dziękujemy: przedstawicielom Ambasady Francji w Polsce - Panowie Sebastien Marzin oraz Šimon Vannoye, członkom Stowarzyszenia Templum, gospodarzom terenu Nadleśnictwu Dębno, antropolożce dr Dorocie Lorkiewicz-Muszyńskiej, społeczności Ostrowiec, gmina Dębno oraz Maciejowi Milakowi.