Kontakt:

Stowarzyszenie Pomost
ul. Kłuszyńska 20/26
60-136 Poznań
tel. 061 861 92 75

 

Tomasz Czabański

prezes

tel. 601 469 494

 

Maksymilian Frąckowiak

archeolog

tel. 667 609 494

 

Adam Białas

kierownik robót

tel. 603 609 494

 

Paweł Łagódka

przedstawiciel regionalny na Wielkopolskę Południową

tel. 695 938 931

 

Przemysław Pasternak

przedstawiciel regionalny na Wielkopolskę Wschodnią

tel. 663 717 571, 603 098 424

 

 

 

Aktualności

Nieszawa, pow. poznański
24.11.2016

24 listopada prowadziliśmy poszukiwania grobu lotnika niemieckiego nieopodal Nieszawy, pow. poznański. W lutym 1945 r. w pobliskim lesie został strącony niemiecki myśliwiec. Według informacji emerytowanego leśniczego, Romualda Zielińskiego, wówczas 11-letniego chłopca, maszyna uderzyła o ziemię, po czym zatrzymała się na skarpie leśnego rowu. Siła uderzenia spowodował jej znaczną fragmentaryzację. Silnik został wyrwany z kadłuba i wylądował ok. 20 m dalej. Natomiast ciało pilota z pourywanymi kończynami leżało kilka metrów od kabiny. Jedna z jego nóg wisiała na drzewie. Po kilki dniach szczątki żołnierza zostały pochowane w pobliżu wraku samolotu. Nad grobem został usypany niewielki kopiec, na którym wbito brzozowy krzyż oraz ułożono karabin maszynowy i lotniczą czapkę. Mimo całodniowych poszukiwań nie udało nam się odnaleźć jego mogiły. W trakcie prac poszukiwawczych jeden z okolicznych mieszkańców podarował nam niezwykle interesujący zabytek archeologiczny kultury łużyckiej, odnaleziony niegdyś w pobliżu Obornik Wielkopolskich. Jest to brązowa forma odlewnicza do wykonywania dwóch grotów strzał. 25 listopada zabytek ten przekazaliśmy do Muzeum Archeologicznego w Poznaniu. Według wstępnych ustaleń naukowców pochodzi on z IV-V okresu Epoki Brązu (1100-900 lat p. n. e.).
» więcej
 


Mnichowice, pow. kępiński
22.11.2016

22 listopada 2016 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Mnichowicach, pow. kępiński. Na cmentarzu przykościelnym w masowym grobie pochowano żołnierzy poległych pod koniec stycznia 1945 r. Według relacji mieszkańców na dnie mogiły złożono ciała czterech Niemców, zaś nad nimi dwóch czerwonoarmistów. W tym samym grobie pochowano także Sylwestra Bystrzyńskiego, osobę bezdomną zmarłą 7 stycznia 1964 r. Mogiła ta była pod stałą opieką mieszkańców Mnichowic. W oznaczonym miejscu zarejestrowaliśmy prostokątną jamę grobową. Na głębokości 1,20 m zalegały szczątki czterech żołnierzy niemieckich. Układ anatomiczny szkieletów został silnie zaburzony prawdopodobnie w trakcie ekshumacji szczątków żołnierzy radzieckich, która odbyła się krótko po zakończeni II wojny światowej, jak również przez późniejszy pochówek. Poniżej warstwy szczątków zarejestrowaliśmy także zarys trumny złożonej w 1964 r. W grobie nie odnaleźliśmy żołnierskich znaków tożsamości.
» więcej
 


Michałów, pow. średzki
18.11.2016

18 listopada 2016 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w miejscowości Michałów, pow. średzki. Na miejscowym cmentarzu, rewitalizowanym w 2015 r., znajdował się oznaczony grób żołnierza niemieckiego. Przy jego szczątkach nie odnaleźliśmy znaku tożsamości.
» więcej
 


Wierzbowa, pow. bolesławiecki
10 i 17.11.2016

10 i 17 listopada 2016 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Wierzbowej, pow. bolesławiecki. Z masowego grobu podjęliśmy szczątki 25 żołnierzy niemieckich, przy których odnaleźliśmy cztery znaki tożsamości. Fragment grobu został w przeszłości zniszczony podczas rabunkowych poszukiwań. Była to druga masowa mogiła, jaką odnaleźliśmy w pobliżu Wierzbowej. 25 października 2016 r. ekshumowaliśmy szczątki dziewięciu niemieckich żołnierzy i starszej kobiety. Ich grób znajdował się nieopodal miejscowego cmentarza.
» więcej
 


Ciechłowice, pow. lubiński
15.11.2016

15 listopada 2016 r. przeprowadziliśmy prace ekshumacyjne w miejscowości Ciechłowice, pow. lubiński. W pobliżu ruin wysadzonego jednokondygnacyjnego schronu, wybudowanego w ramach Pozycji Środkowej Odry, odnaleźliśmy dwa pochówki żołnierzy niemieckich. Przy szczątkach jednego z nich zarejestrowaliśmy znak tożsamości. W tym samym grobie znajdowała się także lufa do niemieckiego karabinu maszynowego MG 08.
» więcej
 


Turkowo, pow. nowotomyski
26.10.2016

26 października 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków ośmiu żołnierzy niemieckich w miejscowości Turkowo, pow. nowotomyski. Ich grób stanowiła transzeja wykopana w ogrodzie jednego z gospodarstw. Według relacji Marty Przybył żołnierze stanowili grupę uciekinierów z oblężonego Poznania. W lutym 1945 r. zostali schwytani przez czerwonoarmistów i rozstrzelani na skraju miejscowości. Następnie zostali pochowani przez mieszkańców Turkowa w najbliższej transzei. W latach 90. grób został częściowo zniszczony przez wykop liniowy przeznaczony na wodociąg. Przy szczątkach wszystkich żołnierzy odnaleźliśmy znaki tożsamości. Za pomoc w lokalizacji wojennej mogiły dziękujemy Jackowi Ciźle.
» więcej

 


Wierzbowa, pow. bolesławiecki
25.10.2016

25 października 2016 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w miejscowości Wierzbowa, pow. bolesławiecki. W grobie masowym w pobliżu cmentarza komunalnego pochowano szczątki 10 osób. Wśród nich było dziewięciu niemieckich żołnierzy oraz starsza kobieta. Przy szczątkach żołnierzy odnaleźliśmy trzy nieprzełamane znaki tożsamości.
» więcej
 


Glinna, pow. gryfiński
12.10.2016

22.10.2016. Niemiecki cmentarz wojenny w Glinnej w gminie Stare Czarnowo koło Szczecina. Pochówek niemieckich 291 cywilnych ofiar wojny 1939-1945.
» więcej

 


Chmielinko, pow. nowotomyski
12.10.2016

12 października 2016 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w miejscowości Chmielinko, pow. nowotomyski. Z grobu masowego, zlokalizowanego na dawnym cmentarzu ewangelickim, podjęliśmy szczątki czterech niemieckich żołnierzy oraz osoby cywilnej. Przy szczątkach nie zarejestrowaliśmy znaków tożsamości. Za pomoc w odnalezieniu mogiły chcielibyśmy podziękować: Horstowi Freitagowi z Wernigerode, Ernie Helmchen z Józefowa oraz pani Jurgas z Chmielinka.
» więcej
 


Węgielnia, pow. nowotomyski
11.10.2016

11 października 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków dwóch osób cywilnych w Węgielni, pow. nowotomyski. Pierwotnie w odnalezionym grobie pochowano sześciu mieszkańców dawnej wsi Waldtal, jednak szczątki czterech z nich zostały ekshumowane krótko po wojnie przez najbliższe rodziny. Wszystkie wspomniane osoby zostały zastrzelone przez żołnierzy radzieckich w nocy z 30 na 31 stycznia 1945 r. i pochowane przez sąsiadów na cmentarzu ewangelickim. Były to kolejne prace ekshumacyjne, jakie przeprowadziliśmy na obszarze Węgielni. 7 października 2016 r. odnaleźliśmy grób masowy na innej, oddalonej o ok. 2 km ewangelickiej nekropolii. Spoczywały w niej szczątki 18 mieszkańców miejscowości, którzy popełnili samobójstwo z obawy przed Armią Czerwoną, bądź zostali zamordowani przez żołnierzy radzieckich.
» więcej
 


Węgielnia, pow. nowotomyski
7.10.2016

7 października 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków 18 osób cywilnych na dawnym cmentarzu ewangelickim w pobliżu miejscowości Węgielnia, pow. nowotomyski. W długiej na 4 m jamie grobowej pochowano niemieckich mieszkańców ówczesnej wsi Waldtal. Wśród nich byli mężczyźni, kobiety i dzieci. Większość z nich popełniła samobójstwo z obawy przed Armią Czerwoną. Pozostali zostali zamordowani przez żołnierzy radzieckich. Przez ok. 10 dni ciała były przechowywane w jednym z domów. 9 lutego 1945 r. na rozkaz sołtysa pochowano je w masowym grobie w narożniku cmentarza. Za pomoc w lokalizacji grobu oraz odtworzeniu tożsamości pochowanych w nim osób chcielibyśmy podziękować dawnym mieszkańcom Węgielni: Ernie Helmchen, Alfredowi Henkalmannowi, Erice Schumacher oraz Otto Jochade.
» więcej
 


Górki, pow. białobrzeski
4.10.2016

4 października 2016 r. prowadziliśmy badania archeologiczne związane z wydobyciem z dna Pilicy fragmentu niemieckiego pojazdu pancernego. Inicjatorem całego przedsięwzięcia było Muzeum Zabytków Techniki Wojskowej. Odnalezionym obiektem okazała się być kabina do transportera opancerzonego Sd.Kfz. 251. W październiku 2016 r. na tym samym odcinku wydobyto dwa inne pojazdy – transporter opancerzony Sd.Kfz. 250 oraz ciągnik artyleryjski Sd.Kfz. 7. Wszystkie należały do 25 Dywizji Pancernej. W styczniu 1945 r. ugrzęzły w trakcie przekraczania zamarzniętej Pilicy w pobliżu wsi Górki, pow. białobrzeski. Po zakończeniu prac odnaleziony obiekt przewieziono do Muzeum Zabytków Techniki Wojskowej Chrcynnie, gdzie zostanie poddany konserwacji.
» więcej


Strumienna, pow. górowski
21.09.2016

21 września 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków czterech żołnierzy niemieckich w miejscowości Strumienna, pow. górowski. Ich grób znajdował się na łące wśród wiejskich zabudowań. Według zachowanych relacji żołnierze zostali rozstrzelani przez czerwonoarmistów.  Na jednej z czaszek zachowały się otwory postrzałowe. Przy szczątkach nie odnaleźliśmy znaków tożsamości.
» więcej


Wziąchowo Wielkie, pow. milicki
20.09.2016

20 września 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków czterech żołnierzy niemieckich w miejscowości Wziąchowo Wielkie, pow. milicki. Ich grób znajdował się na skraju parku przypałacowego. Według relacji mieszkańców żołnierze stanowili grupę dezerterów ukrywających się w wiejskich zabudowaniach. Pod koniec stycznia zostali wytropieni i zastrzeleni przez żołnierzy radzieckich. Przy szczątkach odnaleźliśmy dwa silnie skorodowane znaki tożsamości. Za pomoc w pracach chcielibyśmy podziękować Państwu Matysiakom – właścicielom Dworku pod Herbem we Wziąchowie Wielkim.
» więcej


Kaltenkirchen, pow. Segeberg (Niemcy)
13.09.2016

13 września 2016 r. przeprowadziliśmy badania sondażowe w pobliżu niemieckiego miasta Kaltenkirchen  leżącego na terenie Szlezwiku – Holsztynu. Latem 1944 r. powstała tam filia obozu KL Neuengamme, w której przetrzymywano więźniów różnej narodowości na potrzeby rozbudowy lotniska wojskowego. Z powodu nieludzkiego traktowania życie straciło od 500 do 700 osadzonych. Prace zlecone przez Niemiecki Ludowy Związek Opieki nad Grobami Wojennymi miały na celu zbadanie fragmentu przestrzeni poobozowej, na której ma wkrótce powstać pawilon wystawowy, pod kątem ewentualnego zalegania pochówków wojennych związanych z funkcjonowaniem obozu. W wykopach sondażowych zarejestrowaliśmy fragment wyrobiska wypełnionego gruzem i kamieniami oraz pozostałości poobozowej infrastruktury sanitarnej.
» więcej


Chełm, pow. średzki
3.09.2016

3 września 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków sześciu osób cywilnych w miejscowości Chełm, pow. średzki. Ich groby odnaleźliśmy dzięki mieszkańcom miejscowości. Zgodnie z ich relacjami na wskazanym obszarze, w schyłkowej fazie II wojny światowej, znajdowała się wydzielona przestrzeń, na której chowano Niemców, którzy zostali zamordowani, zmarli, bądź popełnili samobójstwo. Do początku lat. 60. w miejscu tym widoczne były jeszcze trzy niewielkie ziemne kopce oraz stały dwa żeliwne krzyże. Odnalezione szczątki należały do czterech kobiet i dwóch mężczyzn. Wszystkie ciała zostały pochowane w drewnianych trumnach.
» więcej


Sycowice, pow. zielonogórski
1.09.2016

1 września 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków żołnierzy niemieckich pomiędzy miejscowościami Sycowice i Przetocznica. Polegli oni podczas obrony Pz.W. 598 będącego częścią fortyfikacji Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego. Szczątki żołnierzy przez wiele powojennych lat zalegały w pomieszczeniach schronu. Część z nich została pochowana przez miłośników fortyfikacji na terenie działki fortecznej obiektu. Poszukiwania prowadziliśmy zarówno w wnętrzu, jak również w kilu miejscach poza samym schronem. W ich wyniku odnaleźliśmy szczątki co najmniej trzech żołnierzy. Osoby odwiedzające w przeszłości Pz.W. 598, które natknęły się na ludzkie szczątki, proszone są o kontakt z Pracownią Pomost.
» więcej


Dziergowice, pow. kędzierzyńsko-kozielski
29.08.2016

29 sierpnia 2016 r. przeprowadziliśmy prace ekshumacyjne w Dziergowicach, pow. kędzierzyńsko-kozielski. W pobliżu tej miejscowości znajdują się pozostałości z II wojny światowej – niemiecki radar Luftwaffe FuMG-65 Würzburg-Riese oraz betonowo-ziemne obiekty związane z kompleksem baterii przeciwlotniczej wyposażonej pierwotnie w kilkanaście armat 10,5 cm Flak 39. Według zachowanych relacji mieszkańców Dziergowic w jednym z bunkrów, interpretowanych jako schron dowodzenia, czerwonoarmiści rozstrzelali 18 rannych niemieckich żołnierzy, po czym wysadzili obiekt. Ich szczątki odnaleźliśmy w warstwie gruzu oraz w szczelinach betonowej posadzki powstałych pod wpływem wybuchu.
» więcej


Policko, pow. międzyrzecki
26.08.2016

26 sierpnia 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków ośmiu żołnierzy niemieckich w pobliżu Policka, pow. międzyrzecki. Ich grób został przypadkowo odkryty w lesie przy drodze do Pszczewa. 29 stycznia 1945 r. w miejscu tym doszło do ataku wojsk radzieckich na wycofującą się z Pszczewa kolumnę jednostek Wehrmachtu i Volkssturmu oraz ludności cywilnej. Według źródeł archiwalnych w bitwie tej mogło zginąć nawet ponad 100 osób. Ciała ofiar chowano w masowych grobach, m. in. w rowach i pozostałych lejach po pociskach. Jest to piąta żołnierska mogiła, jaką odnaleźliśmy na tym odcinku.
» więcej


Romanów
13.08.2016

13 sierpnia 2016 gostyńska grupa POMOST u w Romanowie, gmina Krotoszyn wydobyła z ziemi szczątki 4 żołnierzy niemieckich. Według relacji świadków polegli należeli do zwiadu nieustalonej jednostki, który po wejściu do wioski został ostrzelany przez Rosjan. Poległych pochowali mieszkańcy wsi w umiejscowionej na polu niedaleko zabudowań szczelinie p. lotniczej. Przy szczątkach znajdowała się połówka nieśmiertelnika Kriegsmarine.
» więcej


Doruchów
12.08.2016

12 sierpnia 2016 gostyńska grupa POMOST-u ekshumowała 10 żołnierzy niemieckich z nieoznaczonej mogiły za murem cmentarza katolickiego w Doruchowie. Brak informacji o okolicznościach śmierci żołnierzy. Prawdopodobnie zostali pozbierani z Doruchowa i najbliższej okolicy. Odnaleziono jeden czytelny nieśmiertelnik.
» więcej


Janowice, gmina Kruszwica
09.08.2016

9 sierpnia 2016 roku zakończyliśmy ekshumację szczątków żołnierzy i niemieckiej ludności cywilnej w Janowicach, gmina Kruszwica na Kujawach. W mogile zbiorowej spoczywało 17 żołnierzy, którzy posiadali przy sobie 5 wojskowych znaków tożsamości. W 4 pojedynczych mogiłach usytuowanych obok mogiły zbiorowej spoczywało 4 cywilów. Za pomoc w zlokalizowaniu mogił dziękujemy Stowarzyszeniu Rozwoju Trzech Wsi PrzeŻeJa oraz mieszkańcom Janowic.
» więcej


Szklarka Śląska, gmina Sośnie – woj. wielkopolskie
06.08.2016

6 sierpnia 2016 gostyńska grupa POMOST–u dokonała ekshumacji 21 żołnierzy niemieckich rozstrzelanych przez Rosjan w marcu 1945. Dokładna historia opisana jest: http://luleksosnie.blox.pl/2015/11/Chlopcy-z-Hitlerjugend.html Przy szczątkach odnaleziono jeden czytelny nieśmiertelnik. Pragniemy podziękować Ostrowskiemu Stowarzyszeniu Eksploracyjno – Historycznemu „Enigma” za zgłoszenie miejsca i pomoc w zlokalizowaniu mogiły.
» więcej


Łambinowice, pow. nyski
25-27.07.2016

W dniach 25-27 lipca 2016 r. przeprowadziliśmy archeologiczne badania sondażowe w Łambinowicach, pow. nyski. Od czasów wojny francusko-pruskiej (1870–1871) aż do 1945 r. w miejscowości tej funkcjonował szereg obozów jenieckich, w których przetrzymywano żołnierzy różnych narodowości, m. in. Francuzów, Rosjan, Brytyjczyków, Włochów i Serbów. W latach 1945-1946 w Łambinowicach mieścił się także Obóz Pracy, w którym przetrzymywano Ślązaków i Niemców, głównie z terenu Opolszczyzny. W wyniku złych warunków panujących w obozie zmarło w nim ponad tysiąc z ogólnej liczby 5 tysięcy osadzonych. Ich groby znajdują się w różnych miejscach terenu poobozowego, jak również poza jego granicami. Według wielu zachowanych źródeł dużą część zmarłych pochowano w szczelinach przeciwlotniczych i transzejach wykopanych w czasie II wojny światowej pomiędzy barakami. Celem badań było potwierdzenie tych informacji oraz określenie charakteru i przybliżonej liczby pochówków. W ich trakcie wykonaliśmy pięć wykopów sondażowych, w których zarejestrowaliśmy szczątki czterech osób, zarówno kobiet i mężczyzn. Ponadto odnaleźliśmy szereg przedmiotów, pochodzących z czasu funkcjonowania obozów jenieckich. Artefakty te zostały przekazane do Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu.
» więcej


Morsko, pow. krośnieński
21.07.2016

21 lipca 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków żołnierza niemieckiego w pobliżu zabudowań wsi Morsko, pow. krośnieński. Został on pochowany przez niemiecką mieszkankę miejscowości w maju 1945 r. Grób zarejestrowaliśmy na głębokości zaledwie 20 cm od dzisiejszego poziomu gruntu. Przy szczątkach nie odnaleźliśmy żołnierskiego znaku tożsamości.
» więcej


Kędzierzyn-Koźle, ul. Raciborska

Podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych w sezonach 2015-2016 na cmentarzu przy ul. Raciborskiej w Kędzierzynie-Koźlu odnaleźliśmy sześć żeliwnych krzyży nagrobnych pochodzących ze zniszczonej kwatery żołnierzy niemieckich poległych w trakcie I wojny światowej oraz powstań śląskich. Zabytki te zostały zabezpieczone przez Miejski Zakład Cmentarny.

Wśród żołnierzy pochowanych na kozielskiej nekropolii byli:
OTTO GUSTAV METZ /KRFTF. KOL. […]ES / GEST. 8. 9. 1920
KARL STORCH / GEST. 3. 11. 1914
WEHRM. KARL EGGERT / LDW. SAN. KOMP. 9. ARMEE 4 L. DIV. / GEB. 13. 1. 1888 / GEST. 14. 5. 1914
GREN. RICHARD KLEINE / 2. K. KG. ELISABETH G. GREN. RG. 3 / GEB. 2. 3. 1893 / GEST. 19. 5. 1915
RES. FRIEDRICH KOCHEL / 12. KOMP. KAIS. ALEX. G. GREN. R. I. / GEB. 23. 2. 1890 / GEST. […] 1915
PIONIER KARL BREMER / I. REKR. DEP. HANN. PION. E. B. 10 / GEB. 22. 8. 1894 / GEST. […] 5. 1915
» więcej


Koźle – powiat kędzierzyńsko-kozielski

Zakończyliśmy trwające od jesieni 2015 roku prace na starym cmentarzu w Koźlu. Łącznie wyjęliśmy z ziemi szczątki 1408 żołnierzy. Trwają prace nad oczyszczeniem dużej ilości odnalezionych „nieśmiertelników” a także pozyskanych artefaktów. „Nieśmiertelniki” zostaną poddane w Niemczech identyfikacji a artefakty przekazane jednostce muzealnej w Kędzierzynie-Koźlu.
» więcej


Bolesławiec, ul. Zabobrze
20.07.2016

20 lipca 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków niemieckiego pilota przy ul. Zabobrze w Bolesławcu. Zostały one odnalezione w 1946 r. w pobliżu rozbitego samolotu przez polskich osadników – Jana Kumosza, starostę bolesławieckiego (1946-1948) i posła na sejm PRL (1957-1961) oraz jego brata Franciszka Kumosza – i następnie pochowane w pod murem pobliskiego budynku gospodarczego. Szczątki żołnierza zarejestrowaliśmy na głębokości ok. 50 cm. Spoczywały w drewnianej trumnie, wewnątrz której bracia Kumoszowie ułożyli odnalezione kości w porządku anatomicznym. Za pomoc w lokalizacji grobu chcielibyśmy podziękować państwu Sulikowskim z Bolesawca.
» więcej


Kobylice, pow. kędzierzyńsko-kozielski
13.07.2016

13 lipca 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków żołnierza niemieckiego w Kobylicach, pow. kędzierzyńsko-kozielski. Został on pochowany w stanowisku strzeleckim w kształcie litery „L”, znajdującym się w pobliżu wiejskich zabudowań. W jego wnętrzu zdeponowano także parę wojskowych butów. Przy szczątkach nie odnaleźliśmy żołnierskiego znaku tożsamości.
» więcej


Czerna, pow. żagański
06.07.2016

6 lipca 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków dwóch żołnierzy niemieckich nieopodal miejscowości Czerna, pow. żagański. Ich wspólny grób znajdował się w bezpośrednim pobliżu zachodniego brzegu rzeki Czerna Wielka. Przy szczątkach odnaleźliśmy dwa silnie skorodowane i zupełnie nieczytelne znaki tożsamości.
» więcej


Żary
05.07.2016

5 lipca 2016 r. odbył się pogrzeb sześciu czerwonoarmistów, których szczątki ekshumowaliśmy w 2015 r. w miejscowościach Siedlec i Bieniów, pow. żarski. Zgodnie z decyzją Wojewody Lubuskiego zostali pochowani na Cmentarzu Żołnierzy Radzieckich w Żarach.
» więcej


Siedlec, pow. żarski
05.07.2016

5 lipca 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków żołnierza niemieckiego nieopodal miejscowości Siedlec, pow. żarski. Zostały one odnalezione bezpośrednio pod powierzchnią ziemi w pobliżu przęsła zniszczonego mostu na Nysie Łużyckiej.
» więcej


Biedrzychowice Dolne, pow. żarski
04.07.2016

4 lipca 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków żołnierza niemieckiego w pobliżu Biedrzychowic Dolnych, pow. żarski. Pochowano go w leśnym grobie po zakończeniu walk w lutym 1945 r. Przy szczątkach odnaleźliśmy połówkę znaku tożsamości Kompani Kadrowej 423 Zapasowego Batalionu Grenadierów. Za pomoc w lokalizacji mogiły oraz odtworzeniu jej historii chcielibyśmy podziękować Marianowi Motylowi z Biedrzychowic Dolnych.
» więcej


Nądnia, pow. nowotomyski
23.06.2016

30 czerwca 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków dwóch żołnierzy niemieckich w pobliżu miejscowości Nądnia, pow. nowotomyski. Zostali pochowani w lesie nieopodal dawnej granicy polsko-niemieckiej. W wykopie zarejestrowaliśmy jedynie fragmenty szkieletów, gdyż większa część grobu została zniszczona przez wkopy rabunkowe. Przy szczątkach nie odnaleźliśmy żołnierskich znaków tożsamości.
» więcej


Łagowiec, pow. międzyrzecki
23.06.2016

23 czerwca 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków sześciu osób w pobliżu wsi Łagowiec, pow. międzyrzecki. W oznaczonym leśnym grobie pochowano tam ofiary zbiorowego mordu, którego na początku lutego 1945 r. dokonali żołnierze radzieccy. Wśród zabitych byli dwaj polscy robotnicy przymusowi oraz cztery Niemki zamieszkałe w pobliskim gospodarstwie. Na czaszkach ofiar zachowały się otwory postrzałowe. Według zachowanych dokumentów w czasie II wojny światowej Polacy pracowali w pobliskich gospodarstwach na terenie osady Nowy Świat i zostali zamordowani w celach rabunkowych. Do tej pory udało się ustalić także tożsamość jednego z nich. Był nim pochodzący z Wolsztyna Władysław Palma. W 1946 r. jego siostra wnioskowała o ekshumację szczątków brata, jednak nie zgodziły się na to ówczesne władze. O nowym miejscu pochówku Polaków zdecyduje Lubuski Urząd Wojewódzki.
» więcej


Kędzierzyn-Koźle, woj.opolskie
17.06.2016

17 czerwca 2016 zakończyliśmy siódmy etap prac na starym cmentarzu na Opolszczyźnie w Koźlu. Wyjęliśmy z ziemi szczątki 232 żołnierzy, przy których znaleźliśmy wiele nieśmiertelników. Łącznie z kozielskiego cmentarza do tej pory wyjęliśmy szczątki 1229 żołnierzy. Dalsze prace będą kontynuowane w lipcu.
» więcej


Bydgoszcz - ul. Solna
09.06.2016

9 czerwca 2016 r. przeprowadziliśmy prace sondażowe przy ul. Solnej w Bydgoszczy w miejscu wielokrotnego ujawnienie ludzkich szczątków. Po raz pierwszy grób został odkryty w 1976 r. podczas budowy ciepłociągu. W 2013 r. na miejsce została wezwana policja. Powodem jej przyjazdu było kilkanaście wkopów rabunkowych, wokół których znaleziono porozrzucane ludzkie kości. W wykopie sondażowym zarejestrowaliśmy szczątki ludzkie należące do co najmniej siedmiu osób, głównie osób starszych, w tym również kobiet. Ponadto odnaleźliśmy cywilne guziki, damski grzebień do formowania fryzur oraz dwa blaszane przedmioty będące prawdopodobnie obozowymi znakami tożsamości. Według części zachowanych relacji, szczątki należały do niemieckich cywili, którzy w latach 1945-1946 byli przetrzymywani w obozie przejściowym Kaltwasser – Zimne Wody. Prace ekshumacyjne będą kontynuowane po ustaleniu pochodzenia odnalezionych szczątków.
» więcej


Krzewie Wielkie, pow. lwówecki
07.06.2016

7 czerwca 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków siedmiu żołnierzy niemieckich w miejscowości Krzewie Wielkie, pow. lwówecki. Polegli oni w lutym i marcu 1945 r. podczas bitwy lubańskiej, po czym zostali pochowani na miejscowym cmentarzu. Ciała złożono w drewnianych trumnach, a nad grobami usypano długi kopiec, który do dnia dzisiejszego wciąż widoczny był na powierzchni. Z inicjatywy byłego niemieckiego mieszkańca Krzewia Wielkiego, Güntera Kretschmera, w pobliżu mogił postawiono kamienną dwujęzyczną tablicę, upamiętniającą siedmiu poległych żołnierzy. Wśród nich był porucznik artylerii Luftwaffe Hans-Joachim Strauch. Przy szczątkach trzech osób odnaleźliśmy żołnierskie znaki tożsamości. Za pomoc w lokalizacji grobów chcielibyśmy podziękować Tadeuszowi Jagiełło z Krzewia Wielkiego.

Żołnierze niemieccy, których szczątki ekshumowano z cmentarza w Krzewiu Wielkim:
Hans-Joachim Strauch (11.09.1921 – 21.02.1945)
Bert Sprender (14.03.1922 – 21.02.1945)
Gerhard Koch (08.06.1917 – 22.02.1945)
Otto August (29.09.1924 – 22.02.1945)
Emil Jung (28.04.1904 – 04.03.1945)
Fritz Selke (13.02.1923 – 05.03.1945)
Werner Muster (17.01.1916 – 08.03.1945)

» więcej


Czołowo, pow. kolski
02.06.2016

2 czerwca 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków trzech żołnierzy niemieckich w miejscowości Czołowo, pow. kolski. Zostali oni zastrzeleni w styczniu 1945 r. przez żołnierzy radzieckich przy wschodnim krańcu miejscowości nieopodal rowu przeciwczołgowego. Ciała poległych pochowali mieszkańcy Czołowa w pobliskiej transzei. Przy szczątkach odnaleźliśmy dwa żołnierskie znaki tożsamości.
» więcej


Koryta, pow. sulęciński
31-31.05.2016

W dniach 30-31 maja 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków 11 ofiar katastrofy kolejowej w miejscowości Koryta, pow. sulęciński. Do tragicznego wypadku doszło w nocy 26/27 grudnia 1941 r. w pobliskich Drzewcach. Z powodu ograniczonej widoczności jadący z Berlina pociąg osobowy uderzył w stojący na stacji pociąg towarowy z wagonami zbiornikowymi z benzyną. Część składów stanęła w płomieniach, co bezpośrednio wpłynęło na liczbę ofiar śmiertelnych. Według różnych źródeł w katastrofie w Drzewcach zginąć mogło od kilkudziesięciu do nawet 280 osób. Rozbieżności te wynikają między innymi z wysokiej temperatury ognia, która doprowadziła do całkowitego zwęglenia się większości ciał. Część ofiar stanowili żołnierze niemieccy jadący na front.

Odnaleziony grób miał formę długiego prostokąta o wymiarach 9 m x 1,80 m, w którym ułożono 11 drewnianych trumien. Kończyny ofiar były w większości połamane, a część kości silnie zwęglona. Przy szczątkach trzech osób zarejestrowano złote obrączki ślubne oraz srebrny sygnet z datą „1940”. Wśród szczątków znajdowały się także liczne fragmenty stopionego szkła.

Informacje na temat katastrofy:
https://www.blocksignal.de/index.php?w=lep

http://periodyk.atlaskolejowy.pl/archiwum_2013/2013_07.pdf

 » więcej


Wizyta w Paderborn w Niemczech
16-22.05.2016

W dniach od 16 do 22.05.2016 delegacja POMOST-u przebywała na zaproszenie Heimatkreis Meseritz w Paderborn w Niemczech na dorocznym zjeździe byłych mieszkańców okręgu międzyrzeckiego. Była też okazja do odwiedzenia muzeum na zamku w Wewelsburg, gdzie dokończyliśmy rozpoczętą w 2014 kwerendę archiwalną.
» więcej


Ciechłowice, pow. lubiński
14.05.2016

14.05.2016 gostyńska grupa POMOST-u pracowała w Ciechłowicach, w powiecie lubińskim. Ekshumowano żołnierza pochowanego w przydomowym ogródku. Okoliczności śmierci żołnierza nie są znane. Po odkryciu szczątków widoczne obrażenia obu nóg. To one były najprawdopodobniej przyczyną śmierci. Obie nogi urwane: jedna nad stopą, druga pod kolanem. Jedna stopa umieszczona między kolanami, drugiej brak. Nad kolanami resztki opasek zaciskowych. Część kości nosiła ślady spalenia. Przy szczątkach guziki mundurowe, lusterko, grzebień oraz opatrunek osobisty. Brak nieśmiertelnika.
» więcej


Lubicz, pow. strzelecko - drezdenecki
11.05.2016

11 maja 2016 r. prowadziliśmy prace poszukiwawcze grobu masowego żołnierzy niemieckich na dawnym cmentarzu ewangelickim w Lubiczu, pow. strzelecko- drezdenecki. W ich trakcie odnaleźliśmy mogiłę jeńca francuskiego. Jego szczątki pochowano bez trumny w parcianej płachcie. Na fragmentach odzieży zalegały francuskie cynkowe guziki wojskowe z napisem:  EQUIPEMENTS MILITAIRES. O odkryciu został już poinformowany Lubuski Urząd Wojewódzki. Ten następnie zgłosi odnalezienie szczątków Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, która poinformuje także ambasadę francuską. Do czasu podjęcia decyzji, dotyczącej miejsca pochówku szczątków jeńca, pozostaną one na cmentarzu w Lubiczu.
» więcej


Zabardowice, pow. oławski
04.05.2016

W sierpniu 2015 r. podczas prac budowlanych w Zabardowicach, pow. oławski, związanych z budową kanalizacji sanitarnej, odnaleziono masową mogiłę żołnierzy niemieckich. Znajdowała się ona na terenie zabytkowego założenia pałacowego, w którym w 1945 r. funkcjonował wojenny szpital polowy. Wezwani na miejsce policjanci zabezpieczyli szczątki 15 osób. 4 maja 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków kolejnych czterech żołnierzy. W grobie odnaleźliśmy jeden przełamany znak tożsamości. Za pomoc w lokalizacji mogiły dziękujemy Pawłowi Krausowi z firmy archeologicznej NARNIA z Wrocławia, która sprawowała nadzór nad inwestycją.
» więcej


Dąbrówka Wielkopolska, pow. świebodziński
25.04.2016

25 kwietnia 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków trzech osób cywilnych w pobliżu Dąbrówki Wielkopolskiej, pow. świebodziński. Ich grób znajdował się w lesie nieopodal zabudowań przysiółka Depot. Według zachowanych relacji w odnalezionej mogile pochowano małżeństwo oraz ich ośmioletnie dziecko. Byli to Niemcy pochodzenia litewskiego, którzy pod koniec stycznia 1945 r. popełnili samobójstwo ze strachu przed żołnierzami radzieckimi. Świadectwem tego wydarzenia były otwory postrzałowe zarejestrowane na czaszkach.
» więcej


Kędzierzyn-Koźle, woj.opolskie
18-22.04.2016

W dniach 18-22.04.2016 prowadziliśmy dalszy ciąg rozpoczętych jesienią 2015 roku prac ekshumacyjnych na terenie starego cmentarza w Koźlu. W ciągu tygodnia intensywnych prac wydobyliśmy szczątki 304 żołnierzy. Wielu z nich po 71 latach przywrócone zostaną nazwiska. W sumie do tej pory wydobyliśmy na terenie kozielskiego cmentarza 997 żołnierzy. Ciekawostką ostatniego dnia jest odnalezienie destruktu niemieckiego karabinu lotniczego MG 81Z. Wraz z amunicją został przekazany funkcjonariuszom policji z Kędzierzyna-Koźla. Po zakończeniu oficjalnych procedur trafi on do jednego z opolskich muzeów. Prace w Koźlu będą kontynuowane w maju.
» więcej


Wojnowice, pow. nowotomyski
05.04.2016

5 kwietnia 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków dwóch cywili niemieckich w miejscowości Wojnowice, pow. nowotomyski. Według relacji Władysławy Misiak, po zakończeniu walk w 1945 r., żołnierz radziecki eskortował kolumnę Niemców drogą w kierunku Buku. W pobliżu jej domu zastrzelił jednego z nich. Ciało pochował przy drodze jej ojciec wraz z innym mieszkańcem Wojnowic. Grób został zniszczony w latach 70-tych podczas kopania dołu wapiennego. We wskazanym miejscu odnaleźliśmy jednak zdekompletowane szczątki dwóch osób.
» więcej


Lubogóra, pow. świebodziński
29-30.03.2016

W dniach 29-30 marca 2016 r. prowadziliśmy poszukiwania masowych grobów w pobliżu miejscowości Lubogóra, pow. świebodziński. Według materiałów archiwalnych oraz relacji świadków na terenie żwirowni nieopodal osady Niedźwiady pochowano ponad 90 żołnierzy i cywili niemieckich. Na część szczątków natknięto się w latach 90. podczas kopania żwiru. Sprawę zgłoszono do prokuratury, która wkrótce umorzyła śledztwo. W trakcie poszukiwań odnaleźliśmy grób masowy ośmiu żołnierzy niemieckich. Ich ciała zostały pochowane w stanowisku strzeleckim w kształcie litery „L”. Przy szczątkach odnaleźliśmy dwa nieprzełamane znaki tożsamości. Prace sondażowe będą kontynuowane.
» więcej


Dąbrówka Wielkopolska, pow. świebodziński
23.03.2016

23 marca 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków dwóch żołnierzy niemieckich w pobliżu Dąbrówki Wielkopolskiej. Ich grób znajdował się w lesie nieopodal niezamieszkałych zabudowań przysiółka Boleń. Według relacji świadków żołnierze bronili się w jednej ze stodół, którą czerwonoarmiści podpalili. Spłonęli żywcem wraz z bydłem znajdującym się wewnątrz. Ciała poległych pochowali Piotr Pałka i Konrad Nowicki z Bolenia. Znalezione przy nich dokumenty Piotr Pałka wysłał rodzinom, dzięki czemu siostra jednego z żołnierzy po wojnie kilkakrotnie odwiedziła grób w Boleniu. Odnalezione szczątki zarejestrowano w niewielkiej płytkiej jamie grobowej wykopanej wewnątrz leśnego rowu. Na kościach widoczne były ślady spalenizny. Mogiła oznaczona była pierwotnie opaską z cegieł oraz kamieniem. Przy szczątkach nie odnaleźliśmy znaków tożsamości.
» więcej


Chrósty, pow. kędzierzyńsko-kozielski
22.03.2016

22 marca 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków pięciu żołnierzy niemieckich w miejscowości Chrósty, pow. kędzierzyńsko- kozielski. W kwietniu 1945 r. ciała poległych zostały pochowane przez miejscowe dzieci na skraju wsi. Wśród nich była Berta Auer, wówczas 12-letnia dziewczyna, która precyzyjnie wskazała nam lokalizacje grobów. Dzieci wykopały jeszcze trzy jamy grobowe, w których nie złożono jednak ciał poległych, gdyż w pewnym momencie zakazał tego ówczesny sołtys Chróstów. Przy szczątkach trzech żołnierzy odnaleźliśmy nieprzełamane znaki tożsamości. W jamach grobowych znajdowało się także kilkadziesiąt sztuk amunicji strzeleckiej oraz lufa do karabinu maszynowego MG-42. Przedmioty te zostały zabezpieczone przez funkcjonariuszy z Komendy Powiatowej Policji w Kędzierzynie-Koźlu. Za pomoc w lokalizacji grobów chcielibyśmy serdecznie podziękować ks. Damianowi Cebulli, proboszczowi parafii św. Jadwigi w Radoszowach.
» więcej


Brzeźnik, pow. bolesławiecki
16.03.2016

16 marca 2016 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków dwóch żołnierzy niemieckich nieopodal miejscowości Brzeźnik, pow. bolesławiecki. W lesie w pobliżu dawnego przejazdu kolejowego znajdowały się dwa oznaczone drewnianymi krzyżami groby. Według informacji nadesłanych do Niemieckiego Ludowego Związku Opieki nad Grobami Wojennymi w miejscu tym, jeszcze w latach 60-tych, znajdowały się cztery brzozowe krzyże, na których osadzone były stalowe hełmy. Na wskazanym terenie odkryliśmy jednak wspólny grób dwóch niemieckich żołnierzy. Przy szczątkach nie odnaleźliśmy znaków tożsamości.
» więcej


Gorzów Wielkopolski
08/09.03.201
6

W dniach 8-9 marca 2016 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w pobliżu Zespołu Szpitalnego przy ul. Walczaka. W latach 1945-1947 w Gorzowie Wlkp. funkcjonował obóz NKWD dla jeńców niemieckich. W ośrodku panowała wielka śmiertelność wśród osadzonych. Powodem zgonów była m. in. epidemia tyfusu. Chorych przewożono do szpitala przy ul. Walczaka, gdzie najczęściej umierali. Ich ciała chowano w masowych grobach za szpitalnym murem. Na jedną z mogił natknięto się w 2015 r. podczas prac budowlanych. Odnalezione wówczas szczątki zabezpieczyli przedstawiciele gorzowskiej prokuratury. Z masowego grobu wydobyto łącznie szczątki 26 osób, przy których znaleziono trzy żołnierskie znaki tożsamości.
» więcej


 

 

ARCHIWUM:

2015

2014

2013

2012 - 2009


 

Copyright: Stowarzyszenie Pomost, kopiowanie materiałów ze strony bez zgody autora zabronione

www.pomost.net.pl

projekt: fryga.com